Henna a „czarna henna”
Henna to barwnik roślinny. Sama w sobie nadaje skórze kolor brązowy, pomarańczowobrązowy lub czerwonobrązowy, więc jeśli pasta barwi skórę na bardzo ciemno albo na czarno, coś do niej dodano. Według amerykańskiej FDA tym dodatkiem jest często farba do włosów zawierająca PPD. Ale brązowy kolor też niczego nie gwarantuje: FDA zwraca uwagę, że nawet brązowe odcienie sprzedawane jako henna mogą zawierać inne składniki, które przyciemniają kolor albo sprawiają, że zabarwienie dłużej się utrzymuje.
Niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) jasno zaznacza, że „tatuaże” z henny w ogóle nie są tatuażami, tylko formą malowania ciała: barwnik nakłada się na skórę i reaguje wyłącznie w jej wierzchniej warstwie. Podlegają też innym przepisom niż tusze do tatuażu.
Dlaczego problemem jest PPD
PPD to znany alergen kontaktowy, który może wywoływać silne reakcje alergiczne. W UE stosowanie PPD w tatuażach z henny jest zakazane na mocy rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 dotyczącego produktów kosmetycznych, a tej substancji wolno używać wyłącznie w produktach do farbowania włosów. W USA FDA nie dopuszcza PPD w kosmetykach przeznaczonych do stosowania na skórę i otrzymała zgłoszenia o uszkodzeniach skóry po użyciu produktów sprzedawanych jako henna i jako „czarna henna”.
Jak podkreśla BfR, nie da się na oko ocenić, czy farba do malowania ciała zawiera PPD.
Jak wygląda reakcja i kiedy się pojawia
Reakcja nie zawsze pojawia się od razu: silne reakcje często ujawniają się dopiero po kilku dniach. Na zdjęciach opublikowanych przez FDA widać zaczerwienienie i grudki, które układają się wzdłuż linii wzoru. Jeśli twoja skóra zareaguje na malunek henną, idź do lekarza i powiedz mu o hennie.
Po reakcji: farby do włosów i PPD
Według NHS tatuaż z czarnej henny może zwiększyć ryzyko reakcji na farbę do włosów. NHS radzi unikać produktów zawierających PPD, zwłaszcza jeśli twoja skóra reagowała już kiedyś na farbę do włosów lub czarną hennę. Niemiecki BfR ostrzega, że osoby, które uczuliły się na PPD, mogą pozostać uczulone na tę substancję do końca życia – ma to znaczenie także w przypadku niektórych ciemnych tkanin i wyrobów skórzanych.
Jeśli doszło u ciebie do reakcji, lekarz może skierować cię do dermatologa na testy płatkowe, które pokazują, jakie substancje cię uczulają.
Dzieci i rodzinne wakacje
Na festiwalach i ulicznych targach praktycznie nie da się sprawdzić, co jest w paście. Szwajcarski Federalny Urząd Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii ujmuje to prosto: jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, czy barwniki są wolne od PPD, lepiej zrezygnować. Austriacki publiczny portal zdrowia konsumentów radzi unikać tatuaży z henny, bo na wakacjach rzadko można się dowiedzieć, czy do pasty dodano PPD. Zachęca też, by rozmawiać z dziećmi o ryzyku i samemu dawać przykład – są inne wakacyjne pamiątki, które sprawiają równie dużo radości.
Henna to nie próba przed prawdziwym tatuażem
Farba z henny barwi tylko powierzchnię skóry, więc nie pokaże, jak będzie wyglądał trwały tatuaż – a w przypadku czarnej henny sama „próba” niesie ryzyko. Jeśli chcesz zobaczyć wzór na swoim ciele, zanim podejmiesz decyzję, zacznij od konsultacji: tam, gdzie to wskazane, studio może przygotować wizualizację tatuażu na twoim zdjęciu.
Tattoo Ink Side to studio tatuażu i piercingu. Jeśli twoja skóra zareagowała kiedyś na czarną hennę, farbę do włosów lub cokolwiek innego, powiedz o tym studiu, zanim zaplanujesz tatuaż. O tym, jakie pytania o trwałe tusze i higienę warto zadać, piszemy w artykułach o bezpieczeństwie tuszu do tatuażu i o wyborze bezpiecznego studia tatuażu.
Pytania i odpowiedzi
Jak sprawdzić, czy henna zawiera PPD?
Zwykle nie da się tego ocenić na oko. W UE etykieta kosmetyku musi zawierać listę składników podanych pod międzynarodowymi nazwami (INCI) – barwniki oznacza się zwykle numerami Colour Index (CI) – i wskazywać osobę odpowiedzialną na terenie UE. Tyle że malunek wykonany na straganie rzadko ma etykietę, którą można sprawdzić. Jeśli nie masz pewności, zrezygnuj.
Moja skóra zareagowała na czarną hennę. Czy mimo to mogę zrobić prawdziwy tatuaż?
Najpierw porozmawiaj z lekarzem: może wyjaśnić, co ta reakcja oznacza w twoim przypadku, i w razie potrzeby skierować cię do dermatologa na testy płatkowe. Potem, zanim cokolwiek zaplanujesz, powiedz o niej studiu, żeby można było to uwzględnić.
Informacja ogólna, nie porada medyczna. Pierwszeństwo mają zalecenia osoby, która wykonuje twój tatuaż lub piercing; przy niepokojących objawach skontaktuj się z lekarzem.
Źródła
- US FDA – Tatuaże tymczasowe, henna/mehndi i „czarna henna”: materiał informacyjny (październik 2024, po angielsku)
- NHS – Reakcje na farby do włosów (zweryfikowano w grudniu 2025, po angielsku)
- BfR (niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka) – Fragen und Antworten zu Tätowiermitteln (pytania i odpowiedzi o tusze do tatuażu, maj 2025, po niemiecku)
- BfR – BfR warnt erneut vor Henna-Tattoos (komunikat prasowy o tatuażach z henny, lipiec 2007, po niemiecku)
- Szwajcarski Federalny Urząd Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii (BLV) – Piercing und Tattoo (piercing i tatuaż, kwiecień 2026, po niemiecku)
- Główny Inspektorat Sanitarny – „Tatuaż z henny – przeczytaj etykietę” (lipiec 2024)
- Verbrauchergesundheit, austriacki publiczny portal zdrowia konsumentów – Henna (po niemiecku)